قوی سیاه

می دونی وقتی نوشتنت نمیاد دیگه نمیاد! حتی اگه حالت گرفته بشه از اینکه اینهمه دوستای خوبی رو که در اینجا باهاشون ارتباط داری یا اصلا از طریق این صفحه پیدا کردی دلخور کردی و ممکنه دیگه نیاین به اینجا سر بزنن. ولی دست خودم نیست…واقعا دست خودم نیست…این قلم بدجوری جمهوری خودمختاره. اگه نخواد بنویسه آسمون به زمین بیاد هم تکون نمی خوره…حالا چه با جوهر و کربن کار کنه و چه موتورش رو این صفر و یکها و کلیدهای مکعب شکل دستگاهی به اسم کامپیوتر بگرده. مدتها بود که این تیتر “زندگی زیباست” رو گذاشته بودم تو قسمت نوشته های ثبت شده تا بالاخره انگشتهام تکونی بخوره و فکر بریزه تو این صفحه! حالا این تیتر از کجا اومد…

چند وقت پیش یه فیلم فوق العاده دیدم به اسم «زندگی زیباست» ساخته ی Roberto Benigni. این فیلم یکی از بهترین کارهایی هست که تابه حال دیدم. زبان اصلیش ایتالیایه، سال 1997 ساخته شده و برنده سه جایزه اسکار و 52 جایزه دیگه شده. ماجرای فیلم داستان پسرک یهودی کوچیکیه که به همراه پدر و مادرش به دست ارتش نازیها میافته و اسیر زندگی وحشتناک کمپهای آدم سوزی میشه که نازیها برای کشتار یهودیها به راه انداختن. اما زندگی این پسرک با هنرمندی و خلاقیت پدرش –در خلق معنی جدیدی از زندگی تلخ و روزهای زجرآور کمپ– براش تبدیل به یه بازی پر هیجان و بی نظیر میشه. (اخطار جدی: اگه فیلم رو ندیدین روی این لینک کلیک نکنید و اول خودتون ببینیدش چون این نوشته کامل داستان فیلم رو برملا می کنه! ولی اگه فیلم رو دیدین و دوست دارین فقط یادآوری بشین نوشته ی خوبیه ).

وقتی این فیلم رو می دیدم یادم به روزهای جنگ افتاد و به دوران کودکیم در اون روزها. به خاطرات شیرینی که با هنرمندی پدر و مادرم از لابه لای سخت ترین لحظه های زندگی اون روزها ساخته شده فکر می کردم. یاد گرمای پاهای مامان افتادم، که موقع دیدن اعلان آژیر قرمز از تلویزیون زرد فسقلی تو زیرزمین خونه مادربزرگ می شد زیرانداز نرم و گرم خوابهای اون روزها. یاد سفرهایی افتادم که تمام خاطرات سن 5 سالگیم رو در جاده های پر پیچ و خم مسیر 12 ساعته اهواز-تهران تشکیل می داد. یاد شبهایی که عقب ماشین مزدای قدیمیمون خواب بودم و گرمای کاپشن مامان و بابا و پتوی اضافی عقب ماشین مست خوابم می کرد و فقط تو یه لحظه که چشمم باز می شد متوجه توقف ماشین می شدم… نور لرزون شمع تو دستهای مامان که بالای دست بابا گرفته بود تا موتور هزارباره داغون مزدا رو تعمیر کنه و تسمه پروانه تیکه پاره اش رو به وصله و چسب قسم بده و دور پروانه ماشین بندازه… در اون لحظه که چشمهام باز می شد فقط نور رو می دیدم و نه لرزشش رو …و دیدن حضور مامان و بابا در بیرون ماشین بهم آرامش می داد تا دوباره به خواب برم و به ذوق دیدن ژامک در روز بعد و داستانهایی که مامان و بابا از کارهایی که قرار بود تو این سفر انجام بدیم چشمهام گرم میشد…یخ زدن دستهای مامان و روغنی شدن دستهای بابا رو نمی دیدم…فقط گرمای حضورشون رو و کنارهم بودنشون رو می دیدم و دوباره پلکهام رویهم میافتاد و به خواب میرفتم…

تو سفرهای چندین و چندباره ی تو جاده های پر پیچ و خم و گردنه های یخ زده خرم آباد و بروجرد و برفهای سنگین اراک من نه خراب شدنهای مزدای قدیمی رو لمس می کردم و نه ناامنی وانت سازمان آب و برق خوزستان رو که تا رسیدن من و بابا به تهران دل تو دل مامان مامان نمی ذاشت. من به داستانهای بابا تو این سفرها گوش می کردم و شاد و پر انرژی علائم راهنمایی و رانندگی رو یاد میگرفتم و به سئوالهای بابا در مورد علامتها جواب می دادم…بازیهای بابا با پیچ و خم جاده ها برای من از ناامنی بازی ساخته بود که توش تنها منتظر پیدا کردن تابلوی بعدی «پیچ خطرناک» یا «جاده ممه دار می شود» بودم! دلتنگیم برای ژامک و دور بودن از خواهری که دلبستگیم بهش رو زبون همه فامیل بود رو با فشار دادن دو بوق پلاستیکی به اسمهای «مینا» و «مهرنوش» که بابا برام خریده بود خالی می کردم. یکی مال من بود و یکی مال ژامک. یکی رو بابا به جاش حرف می زد و یکی رو من. بوقها تصمیم گرفتن که برای ژامک سوغاتی راکت بدمینتون بگیرن و برای مامان جعبه قرقره رنگی که خیلی خوشحالش می کرد. بوقها با صدای بابا بهم یاد می دادن که یکی از لذتهای سفر بردن سوغاتی برای عزیزی هست که منتظرت نشسته…

و من با این درسها و هزاران هزار بازی هیجان انگیز دیگه روزهای کودکی در جنگ رو با هنرمندی دو پرستار مهربونم گذروندم…با علی که حرف می زدم اونهم از بازیهای خنده دار و پرهیجان کودکی می گفت که توی خونه ی اونها هم با هنرمندی فرشته های نگهدارشون روی یخهای سرد سختیهای زندگی طراحی شده بود. بازیهایی که روی تلخ ترین واقعیت های زندگیهامون شکل گرفتن…فیلم «زندگی زیباست» رو می دیدم یاد اون خاطرات افتاد و یاد اینکه چقدر خلاقیت و بازیگری دلسوزانه می تونه معنای زیبایی رو برای دیگری/دیگران به ارمغان بیاره…دست Benigni درد نکنه با این هنرمندیش در به تصویر کشیدن ظریف این زیبائی.